Zorg voor het erfgoed > Waterschap

De waterschappen beheren een belangrijk deel van het Nederlands landschap. Al onze wateren zijn eeuwenlang intensief gebruikt, voor transport, voor landbouw, energieopwekking, om droogte te voorkomen of juist om het land droog te houden. Dit historische gebruik is voor een deel zichtbaar in het landschap en voor een groot deel onzichtbaar, omdat het onder water of onder de grond zit. Dergelijke resten vormen de belangrijkste kennisbron over ons verleden.

Met de Handreiking Waterbeheer & Erfgoed wil de Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer waterbeheerders ondersteunen om erfgoed een volwaardig plek te geven in het waterbeheer.

Handreiking Waterbeheer & erfgoed

Waterschap Zuiderzeeland beheert het water in Oostelijk en Zuidelijk Flevoland en de Noordoostpolder, en een klein deel van Friesland en Overijssel. Het waterschap zorgt voor veiligheid en voldoende en schoon drinkwater en beheert dijken, watergangen, gemalen en waterzuiveringen. Naast het beheer van beeldbepalende en landschappelijke objecten, zoals dijken, sluizen en gemalen, is de rol van het waterschap bij besluiten over het grondwaterpeil ook van groot belang voor het behoud van archeologische vindplaatsen in de bodem.

In het gebied van het Waterschap Zuiderzeeland is veel watererfgoed aanwezig. Het Waterschap Zuiderzeeland heeft in 2015 Landschapsbeheer Flevoland gevraagd om de cultuurhistorische waarden van het watersysteem en de objecten die daar deel van uitmaken te inventariseren voor de Noordoostpolder, Oostelijk Flevoland en Zuidelijk Flevoland. Daaruit is een Attentielijst Watererfgoed voortgekomen met 364 objecten. Alle objecten die in beheer zijn van het Waterschap Zuiderzeeland zijn gewaardeerd. Uitgezonderd zijn de elementen die al op een monumentenlijst staan. Van 173 elementen is een beschrijving gemaakt. Zie voor een overzichtskaart en een link naar het rapport 'kennisontwikkeling/cultuurlanschap'.

Het waterschap Zuiderzeeland heeft zich als doel gesteld om zorgvuldig om te gaan met het watererfgoed, vooral met objecten met een hoge score. Door watererfgoed te koppelen aan het 'verhaal van de polder', krijgt het watererfgoed een extra dimensie. Het bijzondere verhaal van de ontstaansgeschiedenis van de polders wil Waterschap Zuiderzeeland, samen met andere partners, zoals provincie, gemeenten en de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed, uitdragen. Waterschap Zuiderzeeland zet zich ervoor in om dit watererfgoed te onderhouden en te behouden en waar mogelijk voor het publiek toegankelijk te maken.

Watererfgoed, Waterschap Zuiderzeeland

Op de Algemene Vergadering van 28 juni 2016 is het erfgoedbeleid van het waterschap vastgesteld. De Algemene Vergadering heeft ingestemd met het toevoegen van het kader voor het behoud van Watererfgoed aan de bestuurlijke uitgangspunten voor beheer en onderhoud.

Op 8 februari 2019 hebben het Waterschap Zuiderzeeland, de gemeente Noordoostpolder en de gemeente Urk en de Provincie Flevoland een intentieverklaring getekend over de bescherming, het beheer en behoud van watererfgoed in noordelijk Flevoland. Tot het watererfgoed behoren de bruggen, sluizen, stuwen, draaikommen en gemalen. Dit watersysteem is uniek, ligt ten grondslag aan het ontstaan van noordelijk Flevoland en is van grote cultuurhistorische waarde.

Watererfgoed Noordelijk Flevoland, Waterschap Zuiderzeeland

Schokland staat op de werelderfgoedlijst van UNESCO onder andere vanwege de archeologische waarden. Om deze waarden te beschermen wordt ten zuiden van het voormalige eiland nieuwe natuur ontwikkeld. Het Waterschap Zuiderzeeland draagt zorg voor het peilbeheer in deze nieuwe natuur. Het doel hierbij is het grondwaterpeil af te stemmen op de aanwezige archeologische waarden, zonder dat dit de agrarische functie van het omringende gebied schaadt. In 2017 heeft het bestuur van Waterschap Zuiderzeeland besloten om een financiƫle bijdrage te leveren aan het plan Nieuwe Natuur Schokland. Dit plan is mede bedoeld om het archeologische erfgoed ten zuiden van het voormalige eiland Schokland duurzaam te beschermen.

Waterschap Zuiderzeeland

Steunpunt Archeologie en jonge Monumenten Flevoland