Particuliere initiatieven

Naast kennis- en informatieontsluiting door overheden, musea en informatiecentra, kent Flevoland ook een grote verscheidenheid aan particuliere initiatieven om het erfgoed van de provincie voor het voetlicht te brengen.

Vliegtuigcrashlocaties uit de Tweede Wereldoorlog

In het verliesregister van de Studiegroep Luchtoorlog 1939-1945 (SGLO) zijn ongeveer 7.000 vliegtuigcrashes geregistreerd, waaronder ongeveer 1.200 incidenten met beschadigde (vooral Duitse) vliegtuigen, die nog te repareren waren. Er zijn in de database 147 crashes opgenomen met als locatieaanduiding 'IJsselmeer'. In de in 1942 drooggevallen Noordoostpolder zijn 29 vliegtuigen neergestort. Deze toestellen werden door de Duitsers weggehaald. Na de oorlog zijn nog acht vliegtuigwrakken geborgen door schroothandelaren. Tijdens de drooglegging van Oostelijk- en Zuidelijk Flevoland zijn 36 neergehaalde vliegtuigen gevonden en geborgen. Het IJsselmeer werd veel gekozen als aanvliegroute omdat men snel boven Duitsland vloog en het afweergeschut beperkt was. De Noordoostpolder en Urk werden door de vliegers gebruikt als navigatiepunten omdat het verschil tussen land en water duidelijk te zien was. Boven het IJsselmeer hebben veel luchtgevechten tussen de geallieerde vliegtuigen en de Duitse jagers plaatsgevonden.

Studiegroep Luchtoorlog 1939-1945 (SGLO)

Verliesregister Studiegroep Luchtoorlog 1939-1945

Van veel vliegtuigen is bekend waar deze zijn neergestort, welk vliegtuigtype het betreft en wie de bemanningsleden zijn. Bij de stichting 4 Mei Herdenking Dronten ontstond het idee om de vindplaatsen te markeren met een herdenkingspaal en de vliegtuigen te registreren en te beschrijven. Hierdoor kon een blijvende herinnering worden gerealiseerd aan de Airgunners (de Engelse boordschutters) en wordt een stukje geschiedenis van (Oostelijk) Flevoland zichtbaar. Op initiatief van de stichting zijn in 2011, zestien vliegtuigwrakken gemarkeerd middels een blauw-witte paal en met het silhouet van een vliegtuig er bovenop. Op een tekstplaat aan de paal staat welk vliegtuig is neergestort en wie de bemanningsleden waren. De neus van het vliegtuigsilhouet staat in de richting van de kavel waarop het toestel is neergestort.

Herdenkingspalen stichting 4 Mei Herdenking Dronten

In navolging van Dronten heeft de Stichting Ongeland in de Noordoostpolder vanaf 2013 de vindplaatsen van vijftien vliegtuigwrakken gemarkeerd met eenzelfde blauw-witte paal. Deze palen zijn niet in de betreffende kavel geplaatst, maar in de berm. De neus van het silhouet wijst in de richting van de juiste kavel.

Op initiatief van dezelfde stichting worden ook in Zuidelijk Flevoland een aantal vindplaatsen van vliegtuigwrakken gemarkeerd met een herdenkingspaal. Op 18 oktober 2014 is bij Almere de eerste markeringspaal onthuld.

Stichting Ongeland

Crashpalen Noordoostpolder

Crashpalen Zuidelijk Flevoland

Vindplaatsen van scheepswrakken

Van de ruim 400 wrakken van schepen die ooit de Zuiderzee bevoeren en teruggevonden bij de ontginning van Flevoland, is in 122 gevallen de vindplaats ervan gemarkeerd door middel van een blauw-witte paal met het silhouet van een zeilschip er bovenop, de zogenaamde 'wrakkenpalen'. Op de website 'Vergane schepen op nieuw land' wordt een overzicht gegeven van alle wrakkenpalen en is per gevonden scheepswrak een beschrijving opgenomen.

Vergane schepen

Erfgoedvereniging Heemschut

De Bond Heemschut bestaat sinds 1911 en zet zich al meer dan 100 jaar onafgebroken in voor het behoud van cultureel erfgoed. Heemschut betekent letterlijk het schutten (beschermen) van het heem (de eigen omgeving). Als erfgoedvereniging zet Heemschut zich in voor de bescherming van waardevolle objecten en gebieden. Van een bedreigde theekoepel tot de verrommeling van Nederland, bijvoorbeeld langs de snelwegen.

Dit werk doen zij met de inzet van vrijwilligers. Alle provincies en de stad Amsterdam hebben een eigen onafhankelijke Heemschut-commissie. Deze vrijwilligers worden ondersteund door het landelijk bureau dat in Amsterdam gevestigd is. Het (dagelijks) bestuur is eindverantwoordelijke voor de activiteiten van Heemschut.

Erfgoedvereniging Heemschut

In oktober 2018 heeft de Erfgoedvereniging Heemschut / Heemschut Flevoland de notitie 'Flevolands erfgoed: meer dan Urk en Schokland' aangeboden aan de fractievoorzitters in de Provinciale Staten van Flevoland

Notitie 'Flevolands erfgoed: meer dan Urk en Schokland'

Landschapsbeheer Flevoland

Stichting Landschapsbeheer Flevoland maakt zich sterk voor behoud, beheer en ontwikkeling van natuur en landschap buiten de natuurgebieden. de Stichting bezit geen eigen natuurterreinen zoals het Flevolandschap, Natuurmonumenten of Staatsbosbeheer. Om de doelstelling te bereiken wordt samengewerkt met agrariërs, particulieren, bedrijven, verenigingen, stichtingen, gemeenten, waterschap, provincie, Rijkswaterstaat én met de genoemde natuurbeheerorganisaties.

Landschapsbeheer Flevoland heeft in Flevoland verschillende routes uitgezet. Eén van deze routes is de Boerderijenroute. Na de drooglegging van de Noordoostpolder in 1942 startte de bouw van boerderijen. Nu telt het gebied circa 1800 boerderijen. Samen vertellen deze boerderijen het verhaal over de geschiedenis en de ontwikkeling van de Noordoostpolder. De Boerderijenroute is een route van circa 45 km die per fiets of per auto kan worden afgelegd, en langs de verschillende typen boerderijen voert.

Boerderijenroute Landschapsbeheer Flevoland

Groene Parels

Stichting Groene Parels heeft als doel het creëren van meer aandacht voor groen cultureel erfgoed in Nederland. De stichting doet dit door middel van publicaties, mediaproducties en activiteiten.

In 2013 en 2014 heeft de stichting gewerkt aan een publicatie over de begraafplaatsen van de Noordoostpolder.

Begraafplaatsen van de Noordoostpolder

Stichting Canon de Noordoostpolder

Deze stichting heeft een canon gerealiseerd over de geschiedenis van de Noordoostpolder met als doel zowel bij de eigen bevolking, als bij bezoekers van het gebied, de kennis over de lokale historie te doen toenemen.

Stichting Canon de Noordoostpolder

Flevoland Erfgoed

Met deze website wil de initiatiefnemer (Fleurbaaij Kunst & Cultuur) meer bekendheid geven aan het cultureel erfgoed in de provincie Flevoland. Doelgroep is daarbij iedereen die geïnteresseerd is in het erfgoed van de provincie, maar schoolleerlingen uit de provincie in het bijzonder.

Flevoland Erfgoed

AWN - vereniging van vrijwilligers in de archeologie

De AWN verenigt en ondersteunt vrijwilligers in de archeologie. AWN-leden zetten zich, op vrijwillige basis, in voor het beschermen en behouden van het archeologisch erfgoed in Nederland.

AWN afdeling Flevoland organiseert uiteenlopende activiteiten, waaronder doe-dagen, lezingen en excursies, vaak ook in samenwerking met andere organisaties actief in Flevoland.

AWN afdeling Flevoland

De Landelijke Werkgroep Archeologie Onder Water (LWAOW) is een apart onderdeel van de AWN dat regionale afdelingen ondersteunt bij het opzetten van regionale onderzoeken naar onderwatererfgoed, zoals verdronken dorpen en scheepswrakken. Naast het helpen van lokale onderzoeksgroepen organiseert de LWAOW ook activiteiten, lezingen en cursussen.

Landelijke Werkgroep Archeologie Onder Water

Steunpunt Archeologie en jonge Monumenten Flevoland