Archeologie

Archeologie betreft de vaak aan het maaiveld onzichtbare resten en sporen in de bodem, die het resultaat zijn van menselijk gebruik van het landschap in het verleden. De provincie Flevoland heeft een gelaagde ondergrond. De oudste bodemlagen en daarmee ook de oudste sporen van menselijke bewoning in Flevoland bevinden zich het diepst. Voorafgaand aan de inpoldering bestond het huidige Flevoland uit een binnenzee (Almere en later Zuiderzee) en na de aanleg van de Afsluitdijk uit een meer (IJsselmeer). In de bodemlagen die hierbij zijn gevormd worden de wrakken en wrakresten van schepen uit de Middeleeuwen en de Nieuwe tijd en van vliegtuigen uit de Tweede Wereldoorlog gevonden. Dit zijn de jongere archeologische resten die in Flevoland veel zijn aangetroffen. Voordat het gebied een binnenzee werd, was het een merengebied en daarvoor een moerasgebied. Vermoedelijk werd het gebied ook toen door mensen gebruikt, zij het minder intensief. Hierover is archeologisch gezien weinig bekend. De tweede categorie archeologische sporen die in Flevoland veelvuldig bekend zijn, zijn de bewoningssporen uit de steentijd. In die tijd bestond het huidige Flevoland uit land. Er had zich nog geen moeras gevormd. In de jonge en de midden steentijd woonden mensen in Flevoland langs de kreken die in deze tijd als gevolg van een stijgende zeespiegel tot in het huidige Flevoland reikten. Onder de afzettingen van deze kreken liggen de afzettingen uit de laatste ijstijd. De oudste bewoningsporen in Flevoland - uit de oude steentijd - worden aangetroffen in de top van deze afzettingen (dekzand).

Zoals in heel Nederland wordt in Flevoland onderscheid gemaakt tussen bekende waarden zoals terreinen waarvan het zeker is dat er zich een archeologische vindplaats bevindt en gebieden waarvoor een bepaalde verwachting geldt op het aantreffen van vindplaatsen. De eerste categorie bestaat uit rijksmonumenten en terreinen die door een gemeente zijn aangewezen als monument of als terrein van archeologische waarde (grotendeels op basis van de AMK). De tweede categorie, de verwachting, is vlakdekkend in beeld gebracht op de Indicatieve Kaart van Archeologische Waarden (IKAW) en de gemeentelijke waardenkaarten. Ook de provincie Flevoland hecht aan het voor het voetlicht brengen van vindplaatsen vanuit provinciaal perspectief en heeft een top-10 samengesteld. Voor de hele provincie zorgen uiteraard ook de honderden op de voormalige Zuiderzee gezonken schepen scheepswrakken voor een Flevolandse identiteit. Dit geldt ook voor tijdens de Tweede Wereldoorlog in de Zuiderzee gecrashte vliegtuigen.

Steunpunt Archeologie en jonge Monumenten Flevoland