50 miljoen euro toegekend voor instandhouding monumenten

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed heeft dit jaar 50 miljoen euro subsidie toegekend voor de instandhouding van rijksmonumenten. Dit keer konden liefst 1635 aanvragen (60%) worden gehonoreerd - tegenover 477 (20%) in 2011. Heel veel eigenaren van molens, kastelen, buitenplaatsen en kerken kunnen weer zes jaar vooruit met deze rijksbijdrage voor het onderhoud. Zo blijven monumentale waarden behouden en worden dure restauraties in de toekomst voorkomen. En dat is precies het doel van deze subsidieregeling voor instandhouding.

MarkiezenhofZo veel mogelijk honoreren
De Brim-subsidieregeling (voluit: Besluit rijkssubsidiƫring instandhouding monumenten) wint elk jaar aan populariteit. Vanwege het verwachte grote aantal aanvragen en om er zo veel mogelijk te kunnen honoreren, heeft de staatssecretaris de maximale subsidiebedragen voor de ronde 2012 verlaagd. Hij stelde ook prioriteiten. Eigenaren die in 2006 een zesjarig instandhoudingsplan indienden en subsidie ontvingen, krijgen voorrang. Zo kunnen ze de structurele zorg voor hun monument voortzetten in 2013-2018. En omdat er in 2011 veel Brim-subsidieaanvragen buiten de boot vielen, hebben ook die indieners nu een streepje voor.

Molens in conditie
Dit jaar krijgen zo'n 630 molens, 550 kerken en 460 andere monumenten in totaal 50 miljoen euro subsidie. De Rijksdienst ontving opvallend veel aanvragen voor molens en kerken. Een deel daarvan heeft de afgelopen jaren restauratiesubsidie gekregen. Nu dient zich regulier onderhoud aan.

Bij de instandhoudingsplannen gaat het vaak om relatief kleine werkzaamheden die op termijn grote kosten kunnen voorkomen. Denk bij molens aan schilderwerk, herstel van dakbedekking en vervanging van bewegende delen; bij kerken aan schilderen, herstel van hout, metsel- en voegwerk, onderhoud van het dak of het keuren van de bliksem- of brandbeveiliging.

Dankzij de toegekende Brim-subsidies is dergelijk onderhoud voor de komende zes jaar (weer) zeker gesteld. Bijvoorbeeld bij de Westzaanse pelmolen Het Prinsenhof, die een paar jaar geleden gerestaureerd werd en nu in goede conditie kan blijven. En bij de Waarlandse molen, een van de oudste houten exemplaren in Noord-Holland, die met een eerdere subsidie gerestaureerd werd en herbestemd tot museum. In Amsterdam krijgen onder andere de markante H. Nicolaaskerk tegenover het Centraal Station, en de English Reformed Church op het Begijnhof subsidie. En elders in het land is er subsidie voor onder meer kasteel Hoensbroek in Hoensbroek, het Markiezenhof in Bergen op Zoom, de Grote kerk in Maassluis, de Nederlands Hervormde kerk in Nieuwe-Tonge en de Waalse kerk in Rotterdam.

Aanvragen voor onderdelen
Het aantal aanvragen steeg de afgelopen drie jaar van 1180 (2010) naar 2709 (2012). De stijging is deels te verklaren uit het feit dat eigenaren sinds vorig jaar ook voor zelfstandige onderdelen van hun monument aanvragen kunnen indienen. Bij buitenplaatsen bijvoorbeeld voor een tuinhuis, bruggetje, fontein of standbeeld. Dankzij de subsidie van vorig jaar kunnen in Friesland op het landgoed Oranjestein vijf van zulke 'tuinsieraden' hersteld worden. Met de toekenning dit jaar worden er nog eens zeven opgeknapt.

Ook bij de kerken zijn de plannen vaak toegespitst op een zelfstandig onderdeel. Met de subsidie dit jaar kunnen bijvoorbeeld de torens van de eeuwenoude bakstenen kerkjes in Anloo, Zuidlaren en Vledder goed worden onderhouden.

Het Rijk draagt, afhankelijk van het soort monument of eigenaar, maximaal 65% bij aan de uitvoering van een zesjarig instandhoudingsplan. De rest betaalt de eigenaar zelf.

Archeologie apart budget
Dit is het tweede jaar dat ook archeologische monumenten in aanmerking komen voor de instandhoudingsubsidie. Bijvoorbeeld om het groen op en rondom het monument kort te houden en erosie en schade toegebracht door wild te herstellen. De Rijksdienst heeft voor deze categorie 800.000 euro apart gezet. Er is inmiddels geld toegekend voor het onderhoud van zeventien monumenten met grafheuvels in Apeldoorn, Epe en Ermelo uit de nieuwe steentijd en de bronstijd en het onderhoud van een walburcht in Apeldoorn. Er komen nog steeds aanvragen binnen. Dat kan nog tot 31 augustus dit jaar.

Nieuwe regeling in 2013
Voor de Brim-subsidieregeling 2013 is naar verwachting 48,5 miljoen euro beschikbaar. Medio oktober wordt meer bekend over de indieningstermijn, criteria voor verdeling en andere voorwaarden.

Bron: Website Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
Foto: Markiezenhof, Bergen op Zoom (foto Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Steunpunt Archeologie en jonge Monumenten Flevoland