'Flevoland werd al eeuwen voor de drooglegging bewoond door mensen'

Flevoland was mogelijk al 200 duizend jaar geleden bewoond door mensen. Dat stelt geo-archeoloog Don van den Biggelaar in zijn proefschrift 'New land, old history', over het landschap en bewoners van Flevoland voor de inpoldering.

Neanderthalers in Flevoland

Schokland vanuit de lucht (foto SAMF)In het onderzoek, dat Van den Biggelaar vandaag verdedigt bij de Vrije Universiteit in Amsterdam, analyseerde hij hoe het landschap en bewoning van Flevoland zich in de afgelopen 200.000 jaar heeft ontwikkeld. De archeoloog kwam tot de ontdekking dat het gebied 200 duizend jaar geleden mogelijk al bewoond werd door Neanderthalers.

Van den Biggelaar kwam erachter dat het gevonden vuursteen in Flevoland van hoge kwaliteit was, wat duidt op een mogelijke aanwezigheid van Neanderthalers in het gebied, dat in die tijd nog niet onder water lag. De archeoloog vertelt aan de Volkskrant echter 'geen sporen van hen' gevonden te hebben in het gebied.

Stijgende zeespiegel

De ijstijd maakte een ruw einde aan de bewoonbaarheid van het gebied. Van den Biggelaar schat de eerste tekenen van leven daarna op 6000 jaar geleden. Zo zijn er uit die tijd aardewerk en overblijfselen van mensen gevonden.

Ook de zeespiegel steeg in die tijd snel, mede door het smelten van de overgebleven ijskappen. Het gebied kwam onder water te staan en de bevolking vetrok naar hoger gelegen land, zoals Schokland en Urk. Het gebied hieromheen was tweeduizend jaar geleden helemaal onbewoond, stelt de archeoloog in zijn proefschrift.

Bewoners gingen de strijd aan

Door veenvorming hoopte het land zich weer op en rond het jaar 800 was het gebied weer gedeeltelijk toegankelijk. De bewoners gooiden zelf roet in het eten en begonnen het veen af te graven. Hierdoor klonk het veen en liep het gebied langzaam weer onder water.

Ook de aansluiting van het Flevomeer op de Noordzee rond het jaar 1000 deed het gebied niet ten goede. Steeds meer stukken van het gebied brokkelden af, tot alleen Urk en Schokland overbleven. De bewoners trokken naar deze hogere gebieden en gingen vanaf 1200 eindelijk de strijd aan met het water. Ze bouwden eerst dijken, die het niet hielden, en legden daarna woonheuvels aan.

Stormrampen

De promovendus ontdekte ook dat de geschiedenis van Schokland voor een groot deel is bepaald door stormrampen. Door het de verschillende zandlagen te onderzoeken, kwam Van den Biggelaar erachter dat de laatste grote stormvloeden zo'n 400 en 250 jaar geleden plaatsvonden in Schokland.

Met deze nieuwe informatie kunnen toekomstige stormvloeden beter in kaart worden gebracht, stelt Van den Biggelaar. Schokland, nu een Werelderfgoed, werd in 1859 ontruimd op bevel van de overheid, mede omdat de visserij, het enige bestaansmiddel op het eiland, sterk achteruitging in die tijd.

 

Bron: Flevopost

Steunpunt Archeologie en jonge Monumenten Flevoland